Podawanie leków bezpośrednio do dróg oddechowych w formie wziewnej pomaga złagodzić objawy infekcji i skrócić czas chorowania. Skuteczność inhalacji na katar i kaszel zależy od użytych preparatów i wyboru odpowiedniej metody. Domowe inhalacje można przeprowadzić tradycyjnie albo z użyciem nebulizatora. Który z tych sposobów wybrać? Jak prawidłowo wykonać inhalację dziecka?

Zalety inhalacji z wykorzystaniem nebulizatora

Każdy rodzic, któremu zależy na zdrowiu dziecka szuka rozwiązań, dzięki którym można ulżyć maluchowi w chorobie. Dobrym sposobem leczenia infekcji są inhalacje z wykorzystaniem nebulizatora. To urządzenie ma wiele zalet. Dzięki niemu można w wygodny sposób wykonać skuteczne inhalacje lekami oraz inhalacje roztworami soli fizjologicznej. Aby jednak nebulizacja dziecka miała sens, trzeba postawić na dobrej jakości sprzęt, dostosowany do rodzaju preparatu, jaki najczęściej zamierzamy podawać.

Zalety inhalacji z wykorzystaniem nebulizatora to:

1. Szerokie zastosowanie – nebulizacje można stosować np. w leczeniu infekcji dróg oddechowych, alergii, astmy czy mukowiscydozy. Z pomocą tego urządzenia można wykonać inhalacje sterydowe, inhalacje lekami mukolitycznymi czy rozszerzającymi drogi oddechowe, a także inhalacje solankowe, inhalacje soli fizjologicznej i inhalacje roztworami kwasu hialuronowego.
2. Łatwość podania leku i skuteczniejsze dotarcie preparatu w formie aerozolu do dróg oddechowych niż ma to miejsce w przypadku tradycyjnych metod inhalacji, wykorzystujących parę wodną.
3. Możliwość dobrania indywidualnej, nawet bardzo małej dawki leku do inhalacji nebulizatorem, co ułatwia inhalację małego dziecka.
4. Możliwość inhalacji niemowląt i niewspółpracujących dzieci (niewymagana jest synchronizacja wdechowo-wydechowa).
5. Bezpieczne inhalacje u dziecka – brak ryzyka poparzenia jak przy tradycyjnej parówce.
6. Duży wybór urządzeń, które różnią się budową i sposobem działania. Z myślą o inhalacji małego dziecka można kupić nebulizator w przyjaznym kształcie, np. pieska czy słonia.
7. Dostępność i cena – jeśli zajdzie nagła potrzeba wykonania inhalacji z wykorzystaniem nebulizatora wystarczy udać się do najbliższej apteki. Takie urządzenie bez trudu kupimy też w sklepach medycznych i marketach ze sprzętem RTV i AGD. Podstawowy inhalator pneumatyczny to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych.
8. Łatwość transportu – nebulizacja dziecka na wakacjach to żaden problem: urządzenie jest na tyle poręczne, że bez trudu można zapakować je do walizki.

Metody inhalacji

Inhalację u dziecka można przeprowadzić na dwa sposoby: z użyciem pary wodnej (inhalacja) albo aerozolu (nebulizacja). Potocznie tych dwóch określeń używa się zamiennie, jednak działanie obu metod inhalacji znacznie się różni.

Tradycyjna inhalacja na katar i kaszel polega na podgrzaniu wody z odpowiednim preparatem i wdychaniu unoszących się oparów. Zasada inhalacji nebulizatorem opiera się natomiast na przekształcaniu roztworu wodnego w aerozol, który głębiej dociera do dróg oddechowych. Inhalacja z wykorzystaniem nebulizatora pozwala na podanie leków, które straciłyby swoje właściwości przy zbyt wysokiej temperaturze wody.

Poszczególne rodzaje tych urządzeń różnią się metodą wytwarzania aerozolu, a co za tym idzie, możliwością zastosowania.

Do inhalacji na katar i kaszel najczęściej wybierany jest dość uniwersalny i niedrogi inhalator pneumatyczny (tłokowy). Z jego pomocą można wykonać nebulizacje niemal każdym rodzajem leku. Do wytworzenia aerozolu wykorzystuje on sprężone powietrze.

Nebulizatory ultradźwiękowe opierają się o działanie fal ultradźwiękowych. Są ciche, umożliwiają nebulizacje solą fizjologiczną, ale nie sprawdzą się przy podawaniu antybiotyków i sterydów, ponieważ fale ultradźwiękowe mogą rozbić strukturę białek obecnych w tych lekach.

Z kolei nebulizatory membranowe bazują na najnowocześniejszej technologii. Aerozol powstaje pod wpływem działania wibrującej membrany, która przepycha płynny lek przez mikroskopijne otwory. Nebulizacje inhalatorem membranowym są bardzo wszechstronne (można użyć każdego leku) i wydajne (urządzenie nie marnuje preparatu). To najlepsza metoda inhalacji niemowląt z uwagi na cichą pracę urządzenia i możliwość podania precyzyjnych dawek.

Skuteczność inhalacji z nebulizatorem zależy ponadto od wielkości cząsteczek, jakie generuje urządzenie. Zbyt małe mogą uszkodzić cząsteczki leku, z kolei zbyt duże będą mieć trudności z dotarciem do płuc i oskrzeli. W opisie urządzenia ten parametr znajdziemy pod nazwą „MMAD”. Przyjmuje się, że optymalna wielkość cząsteczek nebulizatora do inhalacji przy leczeniu infekcji waha się od 5 do 10 µm. Do częstych inhalacji lekami, takimi jak sterydy, lepsze będzie jednak urządzenie wytwarzające cząsteczki mniejsze niż 5 µm.

Jak przeprowadzić inhalację na katar u dziecka i niemowlaka?

Niepozorny katar może być groźny dla zdrowia dziecka. Nie dość, że utrudnia oddychanie, to może prowadzić do powikłań. Katar niemowląt jest szczególnie uciążliwy. Maluszek nie potrafi samodzielnie oczyszczać nosa, dlatego trzeba mu w tym pomóc. Do tego celu używa się aspiratorów, ale gdy bona śluzowa jest obrzęknięta, w złagodzeniu podrażnień nieocenione są inhalacje domowe. Warto je stosować zarówno w przypadku infekcji, jak i alergii. Inhalacje na katar nawilżą śluzówkę, a gdy katar jest gęsty, pomogą rozrzedzić wydzielinę.

Jak prawidłowo wykonać inhalację na zatkany nos? Jakich preparatów można użyć?

Najlepsze będą inhalacje soli fizjologicznej, która jest bezpieczna nawet dla noworodków. Wykazuje działanie nawilżające i oczyszczające.

Inhalacje domowe można wykonać na dwa sposoby. Najwygodniejsza jest nebulizacja dziecka. U niemowląt inhalacje nebulizatorem przeprowadzamy w pozycji leżącej, z głową skierowaną w bok. W podaniu preparatu pomocna będzie maseczka. Po zabiegu warto oklepać dziecko i odciągnąć wydzielinę za pomocą aspiratora.

Inna metoda inhalacji domowej polega na dodaniu soli fizjologicznej do naczynia z gorącą wodą. Nie jest to tak skuteczne jak inhalacje z nebulizatorem, ale może pomóc odetkać nos i zmniejszyć obrzęk śluzówki. Najlepiej, jeśli dziecko pochyli się nad naczyniem z ręcznikiem na głowie i spróbuje wdychać opary nosem. Aby uniknąć poparzenia, bezpieczna inhalacja dziecka musi odbywać się pod nadzorem dorosłego. Jeśli problem dotyczy kataru niemowląt i malutkich dzieci, trzeba ustawić naczynie w łazience i zamknąć się w niej ze swoją pociechą.

Inhalacja małego dziecka i niemowlęcia może być wykonywana trzy razy dziennie, od 5 do 20 minut.

Pamiętajmy, że ani nebulizacja dziecka ani tradycyjna inhalacja nie mogą być przeprowadzane bezpośrednio po posiłku i przed snem. Sól fizjologiczna jest najbardziej bezpieczna, ale w aptece kupimy też inne substancje, np. roztwory z kwasem hialuronowym do inhalacji na zatkany nos. Nie wszystkie preparaty nadadzą się do każdego rodzaju nebulizatora.

Przeciwwskazania do inhalacji u dzieci

Wielu rodziców zadaje sobie pytanie, czy inhalacja dziecka jest bezpieczna? Zazwyczaj tak. Szczególnie zalecana jest inhalacja z wykorzystaniem nebulizatora. Oczywiście konieczne jest dostosowanie użytych substancji do wieku oraz stanu zdrowia dziecka. Przed rozpoczęciem terapii warto jednak skonsultować możliwość wykonywania inhalacji i dawkowanie leku z pediatrą.

A jakie są najważniejsze przeciwwskazania w przeprowadzeniu inhalacji u dziecka?

• krwotoki z dróg oddechowych
• ropne zapalenie zatok lub migdałków
• ciężka niewydolność krążeniowa,
• niektóre przewlekłe choroby układu oddechowego, np. gruźlica, nowotwory.

Żeby przeprowadzić bezpieczne inhalacje dziecka, należy dokładnie zapoznać się z właściwościami substancji, których zamierzamy użyć. Przykładowo, inhalacje soli fizjologicznej nie powinny być stosowane tuż przed snem, ponieważ pobudzają odruch kaszlu. Warto pamiętać też o tym, że nie wszystkie preparaty sprawdzą się do inhalacji nebulizatorem. Niebezpieczna jest nebulizacja olejkami eterycznymi. Może nawet grozić uduszeniem, bo jeśli cząsteczki olejków dotrą do pęcherzyków płucnych, wywołają niebezpieczny skurcz oskrzeli.