Infekcje wirusowe u najmłodszych dzieci zdarzają się często, jednak rodzicom trudno patrzeć na cierpienie swojej pociechy. Powodem do niepokoju bywa nawet zatkany nos u niemowlaka, który może powodować poważne problemy z oddychaniem. Dziś zastanowimy się nad tym, jak złagodzić objawy przeziębienia u tak małych dzieci domowymi metodami i z pomocą preparatów z apteki. Rozwiejemy wątpliwości dotyczące tego, kiedy iść do lekarza. Podpowiemy też, jak zapobiegać przeziębieniom.

Przyczyny przeziębienia u niemowlaka

Choć przeziębienie u niemowlaka każdorazowo jest powodem dużego niepokoju u rodziców, to jest to powszechne i normalne zjawisko. Układ immunologiczny dziecka dopiero zaczyna uczyć się walczyć z patogenami. Przeziębienie u maluszka może zdarzyć się nawet osiem razy w roku. Najczęściej chorują niemowlęta, które wychowują się ze starszym rodzeństwem. Dzieci, które uczęszczają do przedszkola lub szkoły, co trochę przynoszą do domu jakieś infekcje.

Wśród przyczyn przeziębienia u niemowlaka najczęściej wymieniane są rinowirusy, ale też adenowirusy, wirusy paragrypy i koronawirusy. Niektóre dzieci wykazują większą niż pozostałe podatność na infekcje. Czynnikami ryzyka, które sprzyjają częstym przeziębieniom u maluszka są niedobory odporności, wcześniactwo, wady serca, narażenie na dym papierosowy i przebywanie w zawilgoconych pomieszczeniach. Statystycznie na infekcje częściej zapadają chłopcy niż dziewczynki.

Katar i kaszel u niemowlaka – jak leczyć?

Przeziębienie u maluszka zazwyczaj zaczyna się od kataru. Wydzielina może być przezroczysta albo mieć zielonawe lub żółte zabarwienie. Zatkany nos u niemowlaka to duży problem. Niedrożność związana z infekcją górnych dróg oddechowych utrudnia dziecku oddychanie, ssanie piersi i picie z butelki. W pierwszych tygodniach życia przeziębienie może nie objawiać się katarem, a obrzękiem błony śluzowej nosa. Ponieważ przewody nosowe u takiego dziecka są bardzo wąskie, a noworodek oddycha głównie przez nos, pojawia się tzw. sapka.

Ulgę w tych uciążliwych objawach przeziębienia u niemowlaka mogą przynieść krople do nosa z solą 0,9 procent. Od trzeciego miesiąca życia można stosować krople z oksymetazoliną. To substancja, która redukuje obrzęk, więc sprawdzi się na zatkany nos u niemowlaka. Jeśli natomiast mamy do czynienia z gęstą wydzieliną, dla rozrzedzenia kataru warto sięgnąć po wodę morską.

Ważne jest, aby systematycznie usuwać wydzielinę z nosa, aby po pierwsze, przynieść dziecku ulgę, po drugie, zapobiec powikłaniom, takim jak zapalenie ucha. Maluch oczywiście nie wydmucha noska samodzielnie, dlatego należy posłużyć się aspiratorem lub gruszką. Którym z nich lepiej odciągać katar u niemowlaka? Oba urządzenia mają swoich zwolenników, ale aspirator należy uznać za bardziej specjalistyczny, łatwiejszy w utrzymaniu higieny i skuteczniejszy.

Katar u niemowlaka może skończyć się podrażnieniem okolicy nosa. Warto wówczas sięgnąć po maść majerankową albo żel z alantoiną, które przyniosą dziecku ulgę.

Innym uciążliwym objawem przeziębienia u niemowlaka jest kaszel: początkowo suchy, potem przechodzący w mokry. Jak można złagodzić objawy i co podać dziecku? W zasadzie u najmłodszych dzieci unika się podawania leków hamujących kaszel. U półrocznych można podać syrop z glicerolem, który złagodzi podrażnienia błony śluzowej gardła, nawilży i pozostawi film chroniący przed nowymi podrażnieniami. Przy kaszlu mokrym podaje się leki mukolityczne, na przykład acetylocysteinę.

Ulgę w katarze i kaszlu u niemowlaka mogą przynieść plasterki z olejkami eterycznymi, które przykleja się na ubraniu na wysokości klatki piersiowej.

Domowe sposoby na przeziębienie u niemowlaka

Jeśli objawy przeziębienia u dziecka są łagodne, można wdrożyć domowe sposoby leczenia. Na złagodzenie objawów kaszlu i na katar u niemowlaka pomogą nebulizacje solą fizjologiczną. Pewne efekty nawilżające błonę śluzową można osiągnąć także z pomocą tradycyjnych inhalacji z wykorzystaniem naczynia z parującą wodą i olejków eterycznych. Miskę można umieścić na przykład w łazience, w której zamkniemy się z dzieckiem na kilka minut.

Gdy maluch choruje, ważne jest, aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu. Warto sięgnąć po ziołowe herbatki. Już od pierwszych dni życia, po konsultacji z lekarzem, można podawać dziecku mocno rozcieńczony napar z rumianku, który wykazuje właściwości regenerujące błony śluzowe. Z kolei ziołowe herbatki z kwiatów czarnego bzu, suszonych malin albo lipy pomogą złagodzić objawy przeziębienia, wzmocnią układ immunologiczny, a dodatkowo mają działanie napotne. Ich stosowanie zaleca się dopiero u dzieci powyżej szóstego miesiąca życia.

Jak jeszcze złagodzić przeziębienie domowymi sposobami? Przy katarze i kaszlu u niemowlaka można zastosować kąpiel w naparze z tymianku. Przy gorączce woda może być nieco chłodniejsza niż temperatura ciała. Warto też stosować zimne okłady na czoło.

Przy katarze u niemowlaka pomocna jest zmiana pozycji. O ile to możliwe, warto układać dziecko na boku i na brzuchu. Ułatwi to spływanie wydzieliny z nosa. Trzeba zadbać o nawilżenie powietrza w pokoju i intensywnie, krótkotrwale wietrzyć pomieszczenie. Jeśli dziecko nie gorączkuje, nie warto rezygnować ze spacerów z wózkiem. Przebywanie na świeżym powietrzu pomaga złagodzić objawy przeziębienia: nawilża drogi oddechowe i pomaga rozrzedzić wydzielinę zalegającą przy katarze i kaszlu u niemowlaka.

Kiedy zgłosić się do pediatry?

Rodzice często mają wątpliwości, kiedy iść do lekarza z przeziębieniem u niemowlaka. Jeśli poniższe objawy występują u malucha, który nie ukończył trzeciego miesiąca życia, konsultacji z pediatrą wymagają:

• kaszel i katar u niemowlaka,
• gorączka,
• sapka,
• odmowa jedzenia,
• powiększenie węzłów chłonnych ,
• zmiany w zachowaniu (dziecko jest niespokojne, pojawiają się problemy z zasypianiem).

Inne niepokojące objawy, które mogą się pojawić w przebiegu przeziębienia u dzieci i które powinny skłonić do wizyty u lekarza to między innymi:

• gorączka powyżej 38 stopni,
• znaczne trudności w karmieniu,
• napady kaszlu,
• mniejsza liczba zużywanych pieluch (świadczy o odwodnieniu),
• ospałość,
• stan pogarszający się, mimo stosowania domowych sposobów na przeziębienie u niemowlaka.

To jedynie pewne wskazówki. Każdy przypadek jest inny i jeżeli rodzice czują, że stan dziecka wymaga konsultacji pediatrycznej, lepiej nie zwlekać z wizytą. Pomoże to uniknąć powikłań przeziębienia u niemowląt, takich jak zapalenie płuc czy krup.

Jak zapobiegać przeziębieniom u niemowlaka?

Infekcje wirusowe są naturalnym etapem rozwoju układu odpornościowego niemowlaka. Trudno ich zupełnie uniknąć, ale nie jest też powiedziane, że dziecko ma chorować co i rusz. Zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym warto zadbać o profilaktykę. Zatem, jak zapobiegać przeziębieniom u maluszka? Można sięgnąć po środki na odporność niemowlaka. Układ immunologiczny malucha rozwija się najintensywniej do trzeciego roku życia. To najlepszy moment, żeby wzmocnić organizm małego człowieka. Należy suplementować witaminę D i rozważyć podawanie dziecku tranu. Obfituje on nie tylko w witaminę D, ale przede wszystkim zawiera kwasy omega-3. Świetnie wzmacnia organizm i zapobiega przeziębieniom.

W budowaniu odporności i zmniejszeniu ryzyka zapadalności na infekcje dla malucha nieocenione jest mleko matki. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią do szóstego miesiąca życia.