Katar, mokry kaszel i zalegająca wydzielina – to częste objawy infekcji u dzieci. Jedną z metod łagodzenia tych przykrych dolegliwości jest oklepywanie pleców. Jeśli nie wiesz, jak przeprowadzić taki zabieg pielęgnacyjny u swojej pociechy, przeczytaj ten artykuł. Dowiedz się, na czym polega prawidłowa technika oklepywania. Podpowiadamy, jak bezpiecznie wykonać taką procedurę nawet u niemowląt. Jak często oklepywać dziecko? Jak jeszcze można pomóc maluchowi w walce z infekcją?

Dlaczego warto oklepywać dziecko przy kaszlu?

Oklepywanie dziecka jest doskonałą metodą oczyszczania dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny. Poprawia skuteczność terapii lekami mukolitycznymi i zapobiega dalszemu rozwojowi infekcji. Zabieg pozwala rozluźnić i odseparować gęsty śluz osadzający się w drogach oddechowych malucha. Zalegająca wydzielina nie dość, że utrudnia oddychanie, to jeszcze stanowi doskonałe podłoże do rozwoju mikroorganizmów. Może to skutkować wtórną infekcją dróg oddechowych i powikłaniami w postaci zapalenia płuc czy oskrzeli.

Oklepywanie pleców jest polecane zwłaszcza w przypadku niemowląt. Takie maluszki mają jeszcze słabo rozwinięty odruch kaszlowy. Poza tym, przez większość czasu przebywają w pozycji leżącej. Nie są w stanie samodzielnie w efektywny sposób pozbyć się śluzu z gardła i dróg oddechowych.

Oklepywanie pleców dziecka warto przeprowadzać nie tylko w czasie choroby, ale i profilaktycznie. Zwiększona produkcja flegmy może być spowodowana różnymi czynnikami, na przykład suchym lub zimnym powietrzem. Regularne oklepywanie niemowlaka pomaga poprawić ukrwienie płuc i na bieżąco pozbywać się zalegającej wydzieliny.

Oklepywanie pleców dziecka – prawidłowa technika krok po kroku

Czy potrzebne jest jakieś specjalne przygotowanie do oklepywania? Zabieg bez trudu wykonasz w warunkach domowych. Pamiętaj, żeby oklepywanie dziecka przeprowadzić w spokojnej, komfortowej dla dziecka atmosferze. Zrób więc miejsce na łóżku i zgromadź potrzebne akcesoria, np. książeczkę albo zabawkę do odwrócenia uwagi dziecka. Nie wykonuj zabiegu na gołe ciało. Maluch powinien mieć na sobie jedną warstwę cienkiej odzieży, np. koszulkę lub pidżamkę.

Jak oklepywać plecy dziecka? Ułóż dłoń w kształt łódeczki: złącz wszystkie palce, łącznie z kciukiem, i lekko je zegnij. Wyobraź sobie, że chcesz nabrać wody. Postaraj się, żeby podczas oklepywania pleców dziecka Twoja dłoń nie była napięta. Wykonuj delikatne, ale energiczne i rytmiczne uderzanie – chodzi o wytworzenie podciśnienia, które pomoże w oderwaniu się wydzieliny. Podczas zabiegu powinno być słychać dźwięk przypominający pukanie.

Boisz się oklepywać dziecko dłonią? Kup specjalny krążek do oklepywania. Znajdziesz go w sklepach medycznych i niektórych aptekach. Jako alternatywę możesz wykorzystać maseczkę tlenową.

Uderzenia rozpoczynamy od dołu do góry. Pamiętaj, żeby oklepywanie dziecka przeprowadzić symetrycznie. Opukuj ciało po obu stronach kręgosłupa (zaczynając od żeber, kończąc na barkach), a także boki i klatkę piersiową. Omijaj kręgosłup, nerki i mostek.

Niektórzy lekarze i fizjoterapeuci zalecają, żeby oklepywanie dziecka przeprowadzić na łóżku (z głową ułożoną nieco niżej niż reszta ciała), inni na boku z uniesioną jedną ręką (po serii opukiwań przekręcamy malucha na drugi bok). Jeśli w czasie zabiegu dziecko nie chce współpracować, spróbuj je usadzić z zabawką czy książeczką i opukiwać w tej pozycji.

Zastanawiasz się, jak bezpiecznie oklepywać plecy niemowląt? Technika oklepywania niewiele różni się od tej, jaką powinno się stosować wobec starszych dzieci. Różnica polega na tym, że nie opukujemy całą dłonią, a tylko jej górną częścią, oraz że kładziemy dziecko na kolanach w tak zwanej pozycji drenażowej: na brzuchu z głową pochyloną lekko w dół. W ostateczności można nosić dziecko w pionie (jak do odbijania) i oklepywać.

Częstą wątpliwością rodziców jest to, czy powinno się dalej oklepywać dziecko, które zacznie kasłać? Jeśli w czasie zabiegu dziecku zacznie się odrywać, pozwól mu się wykasłać i dopiero potem kontynuuj.

Jak często i jak długo oklepywać dziecko?

Oklepywanie pleców dziecka powinno trwać przynajmniej minutę, optymalnie dwie. Należy je wykonywać 4-5 razy dziennie, najlepiej 15 minut po podaniu maluchowi syropów wykrztuśnych czy inhalacji.

Ważne, żeby oklepywanie dziecka przeprowadzić rano, zaraz po przebudzeniu, ponieważ najwięcej wydzieliny gromadzi się w nocy.

Pamiętaj, żeby nie wykonywać zabiegu bezpośrednio po jedzeniu oraz że każda okolica powinna być oklepywana przez tyle samo czasu z podobną intensywnością.

O czym jeszcze pamiętać przy kaszlu?

Oklepywanie niemowlaka czy starszego dziecka jest tylko jedną z wielu domowych metod, które mogą pomóc w złagodzeniu objawów mokrego kaszlu. Aby zmniejszyć uciążliwości związane z chorobą, możesz zastosować jeszcze inne sposoby:

• podłóż dziecku dodatkową poduszkę pod głowę – zapobiegnie to spływaniu wydzieliny do tylnej ściany gardła podczas snu,
• nawadniaj,
• zadbaj o częste wietrzenie pokoju i odpowiedni poziom wilgotności powietrza (połóż mokre ręczniki na kaloryferach),
• stosuj inhalacje,
• starszemu dziecku podaj domowy syrop, np. z cebuli.

Jeśli mimo stosowania tych metod, dolegliwości nie ustąpią w ciągu tygodnia, skonsultuj się z lekarzem. Wskazaniem do niezwłocznej wizyty u pediatry jest też pojawienie się innych objawów oprócz kataru, mokrego kaszlu i zalegającej wydzieliny. Twoją czujność powinny wzbudzić: przyspieszony oddech, ból w klatce piersiowej, odmowa picia czy temperatura powyżej 38 stopni.