Krtań to ważny narząd naszego organizmu. Jej obrzęk może powodować problemy z oddychaniem i mówieniem. To dzieci są bardziej narażone na ciężki przebieg zapalenia krtani, ponieważ jest ona u nich zbudowana inaczej niż u dorosłych. Jakie są przyczyny i objawy tej choroby? Kiedy może być konieczna interwencja lekarza? Co zrobić, żeby nie dopuścić do rozwoju zapalenia?

Zapalenie krtani u dziecka – przyczyny

Infekcje układu oddechowego, które wywołują zapalenie krtani, mają zazwyczaj podłoże wirusowe.

Rzadszą przyczyną zapalenia krtani u dziecka jest infekcja bakteryjna, powodująca stan zapalny. Choroba może pojawić się wskutek powikłań po niedoleczonym przeziębieniu albo np. towarzyszyć anginie.

Dzieci chorują najczęściej w okresie jesienno-zimowym. Zapalenie krtani, podobnie jak wywołujące je infekcje układu oddechowego, jest bardzo zaraźliwe. Drobnoustroje łatwo przenoszą się drogą kropelkową, a ponieważ dzieci przebywają w skupiskach, takich jak żłobki, przedszkola i szkoły, trudno uniknąć zakażenia.  

Czy, oprócz wymienionych, można wskazać jeszcze inne przyczyny zapalenia krtani? Okazuje się, że chorobę mogą wywołać także pewne czynniki środowiskowe. Wdychające dym papierosowy dzieci są bardziej narażone na zapalenie krtani, podobnie jak te, które oddychają zanieczyszczonym powietrzem albo mają styczność z alergenami.

Za rozwojem zapalenia o przewlekłym charakterze może stać refluks. Kwas, który cofa się z żołądka do gardła, podrażnia błonę śluzową krtani. Skutkuje to obrzękiem i pojawieniem się stanu zapalnego.

Przyczyny zapalenia krtani mogą też leżeć po stronie niewłaściwego używania głosu. Tę przypadłość kojarzymy najczęściej z osobami, których zawód wymaga długotrwałej pracy głosem, takimi jak nauczyciele, prezenterzy czy piosenkarze. Zbyt długie lub głośne mówienie może przyczynić się do rozwoju zapalenia. Objawy zapalenia krtani powodowane nadwyrężeniem głosu, rzadziej, ale mogą także pojawić się u dzieci, które np. wykonują ćwiczenia wokalne czy dużo krzyczą w czasie zabawy.

Objawy zapalenia krtani u dzieci

Przyczyny zapalenia krtani u dziecka są podobne jak u dorosłych, ale objawy mogą się różnić. Wynika to z różnic anatomicznych. U dzieci krtań jest ustawiona wyżej, przez co łatwiej się oziębia. Jest wąska, bardzo unerwiona i unaczyniona, a co za tym idzie, bardziej podatna na stan zapalny.

To sprawia, że choroba, która u dorosłych zazwyczaj może być leczona w domu, w przypadku najmłodszych bywa naprawdę niebezpieczna, zwłaszcza gdy zapalenie krtani wywołuje duszność u dziecka. Wówczas może być konieczna interwencja lekarza.

Jakie są inne objawy zapalenia krtani u dziecka? Należą do nich:

· chrypka lub bezgłos

· ból krtani

· uczucie suchości i bólu w gardle i problemy z przełykaniem.

Objawy zapalenia krtani u dziecka najczęściej wiążą się z tymi, które towarzyszą infekcji układu oddechowego. Po kilku dniach łagodnych symptomów, takich jak podwyższona temperatura ciała, katar, suchy kaszel i powiększenie węzłów chłonnych, następuje nasilenie objawów. Ostre podgłośniowe zapalenie krtani charakteryzuje się nagłym napadowym kaszlem krtaniowym (zwanym potocznie szczekającym) i świstem oddechowym, tzw. stridorem. Pojawia się duszność, u dziecka można zaobserwować wyraźny niepokój. Występuje chrypka, ale głos jest zazwyczaj czysty. Warto o tym pamiętać w przypadku małych dzieci, bo przy takim zapaleniu krtani u niemowląt głos płaczu pozostanie niezmieniony.

Rodzaje zapalenia krtani u dzieci

Wspomniane wcześniej ostre podgłośniowe zapalenie krtani jest często występującym schorzeniem górnych dróg oddechowych u dzieci. Cierpią na nie zwłaszcza te w wieku od 6 miesięcy do 5 lat. U dorosłych ten rodzaj zapalenia krtani praktycznie nie występuje. Nazwa pochodzi od najwęższej i najniżej położonej części krtani u dzieci: podgłośni. Jej stan zapalny  jest wywołany wirusową infekcją układu oddechowego. Ostre podgłośniowe zapalenie krtani potocznie zwane jest krupem.

Rzadkim rodzajem zapalenia krtani u dzieci, o podłożu wirusowym z możliwym nadkażeniem bakteryjnym, jest ostre zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli. Dotyka małych pacjentów w wieku od 6 miesięcy do 3 lat. Wiąże się z powstaniem nadżerek, zasychających w postaci błon nalotów i gromadzeniem się gęstej wydzieliny. Charakterystyczne są: szczekający, ale mokry kaszel, wywołujący duszności, chrypka i gorączka.

Jeśli chodzi o inne rodzaje zapalenia krtani u dzieci, warto też wspomnieć o takim, które nie wiąże się z występowaniem obrzęku w drogach oddechowych. To tzw. rozlane zapalenie krtani. Występuje zazwyczaj u starszych dzieci, ale też u dorosłych. Niezależnie od tego, czy jest to wirusowe zapalenie krtani, czy dolegliwość wynikająca z nadużywania głosu, objawia się uczuciem drapania i pieczenia w gardle, chrypką i suchym kaszlem.

Za sprawą szczepień, niezwykle już rzadkim rodzajem zapalenia krtani jest zapalenie nagłośni. Ma etiologię bakteryjną i jest bardzo niebezpieczne. Zapalenie nagłośni może spowodować takie duszności u dziecka, które mogą skończyć się śmiercią.

Leczenie zapalenia krtani u dzieci

Dzieci są bardziej narażone na ciężki przebieg choroby niż dorośli. Warto o tym pamiętać i obserwować stan dziecka.

Co więc zrobić, jeśli podejrzewamy zapalenie krtani u dziecka? Najlepiej nie zwlekać z umówieniem wizyty u internisty, który może skierować małego pacjenta na konsultację laryngologiczną. Wzmożonej czujności opiekunów wymaga  zapalenie krtani u niemowląt. Jeśli wystąpią duszności u dziecka. to bezwzględnie konieczna jest interwencja lekarza, czasem nawet natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego.

W zależności od przyczyny zapalenia krtani u dziecka i nasilenia objawów zapalenia, wdrażane jest odpowiednie leczenie. Zazwyczaj, a więc gdy przyczyną są wirusy, terapia polega na łagodzeniu objawów zapalenia: podaniu leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych, a także mukolitycznych i sterydów, jeśli zaobserwowano duszność u dziecka. Leczenie zapalenia krtani u alergików wiąże się dodatkowo z wdrożeniem leków antyhistaminowych. Ostre podgłośniowe zapalenie krtani zazwyczaj nie wymaga hospitalizacji. Leczy się je ambulatoryjnie, jeśli stan dziecka na to pozwala.

A co na zapalenie krtani możemy podać sami w domu? Pomocne będą inhalacje z soli fizjologicznej. Oprócz tego leczenie zapalenia krtani można wspomóc, dbając o nawodnienie dziecka oraz odpowiednią temperaturę (ok. 19 stopni) i wilgotność powietrza w pomieszczeniu, w którym ono przebywa.  

Przy bakteryjnym zapaleniu krtani stosowane są odpowiednie antybiotyki. Jak leczy się rozlane zapalenie krtani? W najprostszy sposób: wymaga ono oszczędzania głosu.

Leczenie zapalenia krtani u dzieci nie zawsze może odbywać się w warunkach domowych. W zależności od stanu dziecka, konieczna może się okazać nawet kilkudniowa intubacja.

Jak zapobiegać zapaleniu krtani u dzieci

Jak już było wspomniane wcześniej, dzieci są bardziej narażone na infekcje górnych dróg oddechowych w pierwszym i czwartym kwartale roku. Rozwojowi zapalenia sprzyja obniżona odporność i przebywanie w przesuszonych, za ciepłych pomieszczeniach. Często mamy wtedy do czynienia z nawracającym zapaleniem krtani. Aby mu zapobiec należy więc często wietrzyć mieszkanie, ale uważać przy tym na smog i inne zanieczyszczenia powietrza. Poza tym, trzeba bezwzględnie unikać palenia papierosów przy dziecku i zrobić wszystko, aby wzmocnić jego układ immunologiczny. Co więc można podać na nawracające zapalenie krtani? Dobrym pomysłem będzie suplementacja witaminy D w odpowiedniej dawce. Warto również pomyśleć o skomponowaniu diety bogatej w warzywa i owoce. Aby uniknąć zapalenia nagłośni niezbędne są szczepienia ochronne przeciwko H.influenzae.