Pacjenci pediatryczni cierpią z powodu infekcji dróg oddechowych nawet cztery do ośmiu razy w roku. Większość tych chorób wywoływana jest zakażeniem wirusowym. Najbardziej podatne są małe dzieci. Dlaczego tak trudno jest im uniknąć infekcji? Jakie są objawy zakażenia i jak przebiega leczenie?
Przyczyny infekcji wirusowej u dzieci
Za infekcje dróg oddechowych odpowiadają m.in. rinowirusy, koronawirusy, wirus grypy, wirus RSV, adenowirusy i SARS-Cov-2. Przenoszą się drogą kropelkową i poprzez kontakt. Zakażenia wirusowe u dzieci nie dotyczą jednak jedynie infekcji dróg oddechowych. To też wysypki i choroby wirusowe atakujące przewód pokarmowy.
Głównym powodem infekcji dróg oddechowych u dzieci, zwanych potocznie przeziębieniem, jest niedostatecznie ukształtowany układ immunologiczny. Odporność dziecka kształtuje się poprzez kontakt z patogenami. Organizm uczy się je rozpoznawać i z nimi walczyć, a swoją „dojrzałość” osiąga ok. 6-7 roku życia. Jeśli młody człowiek, zwłaszcza poniżej 3 roku życia, zetknie się w krótkim czasie z dużą liczbą drobnoustrojów wywołujących zakażenia wirusowe, po prostu sobie z nimi nie radzi. Leczenie infekcji wirusowych kilka razy w roku jest więc tym, czemu musi sprostać każdy rodzic. Wirusy są bardzo zaraźliwe. Jedno dziecko z objawami infekcji wirusowej w żłobku czy przedszkolu może zakazić całą grupę. Mało tego, niedoleczone zakażenia wirusowe u dzieci mogą przekształcić się w bakteryjne. Bardzo częste lub nawracające objawy infekcji wirusowej u dziecka mogą wynikać z nieprawidłowego działania systemu immunologicznego albo przewlekłej choroby.
Infekcja wirusowa u dzieci – objawy
Kaszel i katar to najbardziej charakterystyczne objawy infekcji wirusowej u dziecka. Pojawiają się zazwyczaj po dwóch dniach od momentu kontaktu z patogenem. Katarowi towarzyszy uczucie zatkanego nosa. Początkowo w przebiegu infekcji występuje napadowy suchy kaszel, który następnie przechodzi w mokry. Wśród pierwszych objawów infekcji można też wskazać ból gardła. Jest ono zaczerwienione, mogą pojawić się pęcherze i problemy z przełykaniem.
Wysoka gorączka raczej nie występuje. Temperatura ciała w przebiegu infekcji wirusowej nie przekracza 38 stopni Celsjusza i utrzymuje się do 3 dni. Oprócz tego można zaobserwować powiększenie węzłów chłonnych. Przy zakażeniu wirusowym może też wystąpić zapalenie spojówek i ból głowy.
Zakażenia wirusowe u dzieci nie zawsze przyjmują formę zwykłego przeziębienia. Najgorzej na infekcje dróg oddechowych reagują noworodki i niemowlęta, a to dlatego, że odporność dziecka pełni kluczową rolę w walce z objawami infekcji wirusowej. Szczególnie niebezpieczną chorobą wirusową jest infekcja wirusem RSV. Jej przebieg zależy od stanu organizmu i wieku chorego. Zakażenie RSV u starszych dzieci można pomylić z łagodną infekcją dróg oddechowych. Tu również pojawia się kaszel i katar, niezbyt wysoka gorączka, ból gardła i osłabienie. Zachorowanie następuje do 6 dni od chwili kontaktu z patogenem, a przebieg infekcji trwa do dwóch tygodni.
Dla kogo zakażenie RSV może być najbardziej niebezpieczne? Szczególnie narażone są małe dzieci, poniżej 2 roku życia. Wirus RSV u niemowląt może przekształcić się w zapalenie płuc. U tak małych dzieci pierwsze objawy infekcji wirusowej typu RSV są trudne do zauważenia. To np. drażliwość czy ospałość. Bardziej charakterystyczne są późniejsze etapy infekcji: odwodnienie, duszności, szybki i płytki oddech oraz kaszel i katar. Jeśli dziecko ma problemy ze złapaniem powietrza do płuc, słychać świst i pojawia się sinica, to znak, że doszło do zajęcia płuc.
Leczenie infekcji wirusowej u dzieci
Zakażenia wirusowe u dzieci leczy się objawowo. Jeśli temperatura ciała jest wysoka, podaje się ibuprofen albo paracetamol. Warto zastosować preparaty na kaszel i katar, przy czym kaszel suchy należy hamować, a w przypadku mokrego wspomóc odkrztuszanie wydzieliny. Wskazane będą zmniejszające obrzęk tabletki na bolące gardło, a żeby wzmocnić odporność dziecka i w najbliższym czasie uniknąć infekcji, warto zastosować pranobeks inozyny. Choremu należy zapewnić spokój i dużą ilość płynów. Na infekcje dróg oddechowych u dzieci nieocenione są inhalacje z soli fizjologicznej.
Jak przebiega leczenie? Hospitalizacja zazwyczaj nie jest konieczna. Leczenie infekcji wirusowych u dzieci najczęściej może odbywać się w domu. Ważne jest, żeby nie przegrzewać pomieszczeń, w których przebywa chory i dbać o odpowiednie nawilżenie powietrza. Przebieg wirusowych infekcji jest ostry i mały pacjent po kilku dniach wraca do zdrowia.
Oczywiście leczenie infekcji wirusowej u dziecka zależy od wieku i odporności organizmu. Wspomniane wcześniej zakażenie RSV jest tym, z powodu którego wiele maluchow wymaga opieki szpitalnej. Podawane są im leki rozszerzające drogi oddechowe, stosuje się tlenoterapię i nawadnianie dożylne. Powikłania po infekcji wirusowej RSV mogą być bardzo groźne. Oprócz zapalenia płuc, zakażenie RSV może skutkować zapaleniem oskrzeli, mięśnia sercowego oraz ucha środkowego.
Domowe sposoby na infekcje wirusowe u dzieci
Leczenie infekcji wirusowej u dziecka można wesprzeć, podając syropy własnej produkcji. Gdy zauważymy pierwsze objawy kaszlu, można podać domowy syrop z cebuli, czosnku lub babki lancetowatej. W leczeniu naturalnym infekcji wirusowych ważną rolę pełnią inhalacje na bazie ziół lub olejków eterycznych. Przyniosą ulgę przy chorym gardle i zatkanym nosie. Dobrym pomysłem jest nawadnianie dziecka herbatkami. Wśród ziół, które z powodzeniem są stosowane w leczeniu naturalnym infekcji wirusowych można wymienić lipę, czarny bez i dziką różę. Herbata z sokiem z malin pomoże obniżyć temperaturę ciała. Nie należy z tym jednak przesadzać, ponieważ takie herbatki działają napotnie i w zbyt dużej ilości mogą odwodnić organizm. Poza tym zakażenie wirusowe u dzieci rzadko objawia się wysoką gorączką.
